Kryzys nowoczesnej architektury

Często pojęcie „architektura” jest wymieniane w związku z wyglądem zewnętrznym budynku lub ogólnie w odniesieniu do krajobrazu osady, na przykład „architektura miasta N. pozostawiała wiele do życzenia”, ale początkowo słowo „architektura” oznaczało jedynie proces projektowania i wznoszenia budynków, oraz sugerował obecność komponentu estetycznego.

Kryzys nowoczesnej architektury
Stuart Davis. Kompozycja 1863 (Fabryka nad morzem). 1932

W żadnym wypadku nie należy lekceważyć wpływu architektury na kształtowanie się wyglądu miast i miasteczek na planecie, a także kultywowanie smaku, a nawet duchowy rozwój ludzkości, ponieważ to wytwory naszych rąk – budynki mieszkalne, przemysłowe – otaczają nas zawsze i wszędzie..

Przyjeżdżając do nieznanego nam miasta zwracamy przede wszystkim uwagę na jego architekturę i na jej podstawie oceniamy poziom kulturowy całego kraju, poznajemy zwyczaje, tradycje i zwyczaje tutejszych mieszkańców. I trzeba przyznać, że o wiele przyjemniej jest podziwiać smukłe kolumny i oryginalne elewacje niż standardowe, szare panele typowego osiedla.!

Architektura to prawdziwa sztuka, sztuka tworzenia budynków zgodnie z prawami piękna, tworzenia atrakcyjnego środowiska.

Piękny dom może rozweselić, a nawet poprawić samopoczucie, a wiele budynków staje się prawdziwymi symbolami swojej epoki i główną, często jedyną ozdobą miasta..

Tymczasem nowoczesna architektura budzi wiele narzekań nie tylko specjalistów, ale przede wszystkim zwykłych obywateli, narzekających na monotonię zabudowy, niewygodne planowanie, chęć maksymalnego uproszczenia, czy wręcz „wyolbrzymienia” nieistniejących zalet jakiegokolwiek ultranowoczesnego budynku.

Jaka jest przyczyna pojawienia się zjawiska zwanego „kryzysem nowoczesnej architektury”?

Style architektoniczne – od starożytnej Grecji do XX wieku

Zanim spróbujemy dowiedzieć się, co dzieje się na obecnym etapie rozwoju architektury, warto poruszyć kwestię rozwoju głównych, najsłynniejszych stylów minionych stuleci, bo to na ich podstawie, pod ich wpływem, ma miejsce (a przynajmniej powinno nastąpić) kształtowanie się dzisiejszego krajobrazu miejskiego..

Architektura antyczna– powstała w I tysiącleciu pne, wyróżniała się precyzyjnymi, wyraźnymi, symetrycznymi formami, najczęściej stosowanymi technikami są porządek i kolumny. ?

Kryzys nowoczesnej architektury
Partenon, Akropol, Ateny

Styl rzymski– lakoniczny, przywiązany do środowiska, rozpowszechnił się w Europie X-XII wieku.

Kryzys nowoczesnej architektury
Kaplica pokutujących grzeszników w Beaulieu-sur-Dordogne

styl gotycki– rozwinięty od XIII do XVI wieku, określany jako „Przerażająco majestatyczny”.

Kryzys nowoczesnej architektury
Katedra w Chartres lub Katedra Notre Dame w Chartres

Architektura renesansowa– w okresie od XV do XVII wieku istniały „spersonalizowane” style znanych mistrzów, dużo zaczerpnięto ze starożytności.

Kryzys nowoczesnej architektury
Bazylika Świętego Piotra w Rzymie

Barokowy– „kapryśny, dziwny”, wyróżniający się dużą ilością detali, dekoracyjnością oraz grą form i kontrastów.

Kryzys nowoczesnej architektury
Pałac Królewski w Madrycie

Mówiąc o stylu barokowym, nie sposób nie wspomnieć o jego wpływie na wygląd Moskwy i Sankt Petersburga, podkreślają takie kierunki, jak „rosyjska ornamentyka” – europejska pretensjonalność elewacji nieco dostosowana do tradycji architektury rosyjskiej, „Piotrowy barok” – styl budowy stolicy północnej zatwierdzony przez Piotra Wielkiego, a także „dojrzały rosyjski barok” panowania Elżbiety.

Kryzys nowoczesnej architektury
Kunstkamera, Sankt Petersburg

Rokoko– jego główne cechy: zalotne kapitele, balustrady i tralki, prawie całkowity brak prostych linii, nazwano „artystycznym barokiem”.

Kryzys nowoczesnej architektury
Amalienburg niedaleko Monachium

Klasycyzm– powrót do początków – starożytna, surowa i powściągliwa architektura, która powstała jako alternatywa dla zbyt ekstrawaganckiego baroku i rokoka. Założycielem tego stylu był wenecki mistrz Palladio, klasycyzm stał się popularny na całym świecie i pozostał dominującym nurtem w architekturze do początku XIX wieku.

Kryzys nowoczesnej architektury
Teatr Bolszoj, Moskwa

Klasycyzm rozwijał się w takich kierunkach jak styl imperialny – imperialny, odradzający się w latach 30. w Związku Radzieckim, gdzie nazwano go „klasycyzmem stalinowskim”. W takim właśnie stylu powstały „stalinowskie drapacze chmur”, które do dziś zdobią moskiewski krajobraz.

Zasadniczo stalinowski klasycyzm można nazwać ostatnim stylem architektury, który pojawił się w Rosji. Potem nasze miasta „przetrwają” inwazję „Chruszczowa”, „Breżniewa” i nowoczesne zapożyczenia z zachodnich trendów architektonicznych.

Kryzys nowoczesnej architektury
Dom na placu Kudrinskaya, budowa rozpoczęła się w 1948 roku

Eklektyzm– mieszanka stylów, popularna w połowie i pod koniec XIX wieku.

Kryzys nowoczesnej architektury
Dom Sewastjanowa lub Dom Związków Zawodowych w Jekaterynburgu, mieszanka klasycyzmu i włoskiego neogotyku

Nowoczesny– w tym stylu znalazły swoje zastosowanie materiały, które wcześniej nie były stosowane w architekturze – metal i szkło, budowniczowie zaczęli wykorzystywać beton. Styl ten, często nazywany secesją, charakteryzuje się odrzuceniem prostych linii, powrotem do naturalnych, naturalnych form. Wpływ secesji widoczny jest w kształtowaniu wyglądu zarówno Petersburga, jak i Moskwy. Na przykład dworzec Jarosławski i hotel Metropol w Moskwie zostały zbudowane w tym stylu..

Kryzys nowoczesnej architektury
Dom firmy Singer w Petersburgu, 1904

Nowoczesne trendy architektoniczne

Już w secesji, której nazwę tłumaczy się jako „nowy”, „nowoczesny”, pojawiły się cechy typowe dla współczesności – uproszczenie form, racjonalne, funkcjonalne podejście do wewnętrznego planowania budynku, wykorzystanie tylko nowoczesnych materiałów, tzw. ekscesy ”.

Wszystkie kolejne style architektoniczne, które rozprzestrzeniły się w XX wieku, kontynuowały tradycję tego nastawienia na racjonalizm, najefektywniejsze wykorzystanie przestrzeni oraz odrzucenie dekoracyjności i ornamentyki na rzecz celowości. Co więcej, często nawet bezpieczeństwo budynków było uważane za nadwyżkę – po co budować coś niezawodnego, skoro można zaoszczędzić pieniądze i zmniejszyć grubość ścian, a sufit obniżyć?

Prawdopodobnie tylko nasi potomkowie będą mogli obiektywnie ocenić zalety i wady nowoczesnych stylów, którzy będą musieli zapoznać się z dziedzictwem, tak jak my, studiując zabytki architektury. Możemy tylko spróbować podkreślić jakieś dobre lub brzydkie, nowoczesne trendy w architekturze.

Modernizm. Od początku XX wieku do lat 80. ubiegłego wieku najpopularniejszym stylem był właśnie modernizm, to także racjonalizm i konstruktywizm. Ten kierunek projektowania i budowy budynków charakteryzuje się zastosowaniem nowoczesnych materiałów – stali, wytrzymałego szkła, betonu, tworzyw sztucznych – w połączeniu z tradycyjnym kamieniem i drewnem.

Co ciekawe, ten styl ma charakter międzynarodowy – powstające wielokondygnacyjne budynki w Paryżu, Londynie i Nowym Jorku są bardzo podobne. Modernizm najlepiej charakteryzuje określenie „graniastosłupy ze szkła i betonu”, ultranowoczesne budowle, pozbawione takich atrybutów dawnej architektury jak kolumny, porządki i inne elementy wystroju zewnętrznego..

Kryzys nowoczesnej architektury
Budynek Bauhaus w Dessau, Niemcy, 1926, po renowacji zakończonej w 2006

Konstruktywizm. W ZSRR najbardziej rozpowszechnionym nurtem modernizmu jest konstruktywizm. W tym właśnie stylu w latach 30. i 40. ubiegłego wieku wzniesiono większość budynków użyteczności publicznej: Pałace Pionierów, Domy Kultury, kluby robotnicze. To tak zwany „proletariacki” kierunek architektoniczny, mający służyć nie dekoracji miasta, ale racjonalnemu planowaniu przestrzeni..

Podstawą konstruktywizmu jest żelbetowa rama, jasne, ścisłe formy, racjonalne planowanie.

Późny lub dojrzały konstruktywizm, który nie posiada monolitycznych form swojego poprzednika, jest zwykle nazywany funkcjonalizmem, który rozprzestrzenił się w Europie, podczas gdy konstruktywizm pozostał prerogatywą Rosji Sowieckiej..

Kryzys nowoczesnej architektury
Derzhprom, Charków, 1928

Minimalizm.W latach 40. XX wieku rozwinął się jeszcze bardziej powściągliwy kierunek w architekturze – minimalizm, którego motto brzmiało – „nic więcej”.

Proste kształty i geometria wyraźnych linii, unikanie zdobień i najmniejsza nuta dekoracyjna – to wszystko to minimalizm. Uważa się, że korzenie tego stylu sięgają tradycji japońskiego wnętrza – minimum detali, obfitość światła, ogromne okna na całej ścianie i racjonalny układ. Minimalistyczne domy są generalnie neutralne, często zbudowane z naturalnych materiałów, ale ulubionymi pozostają stal i szkło..

Minimalizm podał wiele przykładów udanego projektu, jeśli architekci kierują się zasadą amerykańsko-niemieckiego architekta Ludwiga Mies van der Rohe – „mniej znaczy więcej”, czyli odrzucają zbędne detale na rzecz wysokiej jakości materiałów i przemyślanych form, budynki okazują się nietypowe, funkcjonalne, a jednocześnie całkiem niedrogie.

Dobrym przykładem minimalizmu jest japońskie wnętrze, istnieją oryginalne projekty prywatnych budynków w tym stylu, które doskonale wpisują się w otaczający krajobraz, przemyślane, surowe i jednocześnie piękne.

Kryzys nowoczesnej architektury
Prywatny dom w stylu minimalistycznym, Kijów

Kiedy jednak minimalizm staje się szczególnie surowy, gdy budynek po prostu zamienia się w pudełko bez indywidualności, wygląda to co najmniej dziwnie, a częściej jest po prostu okropnie..

Kryzys nowoczesnej architektury
Dom w stylu surowego minimalizmu, Tokio

Jeśli spróbujemy określić styl naszych „Chruszczowów”, to minimalizm wyraźnie wpłynął na projektowanie tak uproszczonych budynków. Choć eksperci określają „Chruszczowa” jako typową architekturę funkcjonalną, to jednak całkowite odrzucenie dekoracji i „walka z ekscesami”, tak wyraźne w układzie i wyglądzie budynków powstałych w połowie XX wieku, wyraźnie odbija się echem minimalizmem.

Rzeczywiście, kiedy konstruktywizm lat 30. i stalinowskie monumentalne budowle zostały zastąpione, tak zwany „stalinowski klasycyzm” został zastąpiony najbardziej uproszczoną, bezimienną formą pięciopiętrowych budynków z końca lat 50., inaczej niż chęć przywrócenia do stanu budynku mieszkalnego – czterech ścian i dachu – nazywają to to było niemożliwe. Czy ten minimalizm nie działa? Jednak drugie hasło minimalistów – „mniej znaczy lepiej” – wciąż nie pozwala śmiało nazwać przedstawicieli tego nurtu „Chruszczowami”.

Wysoka technologia. Mottem tego stylu zaawansowanej technologii była zasada – „dom to samochód do życia”. Metal i szkło, ascetyczne wzornictwo, ultranowoczesne, industrialne konstrukcje, duże monolityczne formy – to główne cechy stylu high-tech..

High-tech charakteryzuje się także idealizacją technologii, chęcią przekształcenia domu w najbardziej racjonalny, aw przyszłości – autonomiczną, energooszczędną konstrukcję. Wyróżnia się industrialny high-tech – „whatnots”, czyli budynki, w których na elewację wyprowadzane są elementy zwykle ukryte w środku, takie jak schody czy windy. Geometryczna hi-tech to złożony system ramowy wykorzystujący najnowocześniejsze elementy konstrukcyjne, na przykład połączony ze złożonym systemem ramowym z wykorzystaniem najnowszych elementów konstrukcyjnych, na przykład konstrukcje pneumatyczne wspomagane powietrzem. Jak również bioniczna high-tech – wykorzystanie form żywej przyrody, takich jak membrany, elastyczne stalowe linki, konstrukcje podwieszane w architekturze.

Kryzys nowoczesnej architektury
Siedziba Fuji TV, Japonia

Biotechnologia lub bioniczna zaawansowana technologia– najnowocześniejszy trend w tym stylu, technologia, która stara się „żyć w zgodzie” z naturą. To w tym kierunku powstały najbardziej udane (z mojego punktu widzenia) budynki, na przykład Muzeum Sztuki Milwaukee, architekt Santiago Calatrava.

Kryzys nowoczesnej architektury
Muzeum Sztuki Milwaukee, 2001

Dekonstruktywizm. Zepsute formy, agresywność, chęć przeciwstawienia się otaczającemu krajobrazowi to typowe cechy dekonstruktywizmu, który pojawił się w opozycji do radzieckiego konstruktywizmu.

Na szczęście ten styl, który pojawił się w latach 80., nie rozpowszechnił się, ale pozostawił kilka bardzo jasnych budynków.

Kryzys nowoczesnej architektury
Centrum danych MIT

Kryzys nowoczesnej architektury
Muzeum Guggenheima w centrum Bilbao, 1997

Brutalizm. Kolejny styl architektoniczny, który opowiada się za całkowitym odrzuceniem dekoracji, ujawniając formę materiałów i konstrukcji. Nic dziwnego, że kierunek ten otrzymał tak „mówiącą” nazwę – od angielskiego „brutalny”, czyli „szorstki”.

Dominującym materiałem budowli w stylu brutalizmu jest żelbet, a nie przetworzony tzw. „Uczciwy materiał”. Trend ten przeżywał w XX wieku dość krótki okres popularności, a pod koniec stulecia stał się symbolem nieudanego podejścia do projektowania miejskiej zabudowy..

Kryzys nowoczesnej architektury
Ratusz w Bostonie, Boston, Massachusetts, USA, 1981

Nawiasem mówiąc, budynki w stylu brutalizmu można znaleźć w ZSRR, w szczególności architekt Igor Vinogradsky pracował w tym stylu, który zaprojektował budynek centrum prasowego na igrzyska olimpijskie w 1980 roku..

Kicz. W tłumaczeniu z niemieckiego kicz to hack, „tani”, zły smak. Często architekci celowo idą do „wypukłości” niektórych elementów budynku, tworząc takie arcydzieła jak „Egg House” czy „Upside Down House”. Znani projektanci i architekci często w ten sposób szydzą z nowoczesnej kultury, pokazując, jak ostentacyjny przepych i użycie sztukaterii lub papier-mache są dalekie od prawdziwej sztuki..

Jednak często twórcy budynku czy wnętrza nawet nie zdają sobie sprawy, że ich dom, który planowano zbudować w stylu klasycyzmu lub rosyjskiego baroku, stał się prawdziwym kiczem..

Nawiasem mówiąc, kicz przeżył już kilka wzlotów i upadków – zawsze jest pod ręką, gdy stary, ogólnie przyjęty kierunek jest już zmęczony i nic nowego nie zostało jeszcze wymyślone. Na przykład w ZSRR kicz pojawił się w latach powojennych jako przeciwwaga dla sowieckiej monumentalności i rygoru..

Współcześnie budynki z tzw. „Okresu ługańskiego” często określane są jako „kicz”, charakteryzujący się szerokim wachlarzem stylów i próbami (zwykle nieudanymi) ożywienia romantyzmu, klasycyzmu czy „wzorca rosyjskiego”..

Ogólnie kicz to wielopłaszczyznowa koncepcja, która oddaje większość kultury masowej i nie dotyczy tylko architektury. Jak mówią, styl to kwestia gustu, a budynek, który niektórzy nazywają klasykiem i arcydziełem, dla innych wyda się prawdziwym przykładem „krzykliwego” kiczu.

Jak widać, wszystkie współczesne style architektoniczne podążały drogą upraszczania, odrzucania „niepotrzebnych” szczegółów, a przecież istnieje cała nauka zwana „wideo ekologią”, która przekonująco udowodniła, że ​​jeśli widzisz tylko puste elewacje betonowych budynków, asfalt, gołe końce każdego dnia wielopiętrowe wieże lub blask szklanych wieżowców negatywnie wpływa na samopoczucie człowieka.

Wideoekolodzy nazwali dużą liczbę powtarzających się elementów agresywnym środowiskiem, potwierdzając, że wyrażenie „olśniewający w oczach” ma tak naprawdę znaczenie nie tylko przenośne, ale i bezpośrednie. Wśród najbardziej agresywnych budynków, ulic i placów Moskwy, eksperci przypisali budynki Rady Federacji, która przywołuje wrażenie „kamizelki” z identycznymi rustykalnymi wzorami, Nowy Arbat i Plac Oktyabrskaya..

Kryzys nowoczesnej architektury
Plac Oktyabrskaya w Moskwie

Jaki jest powód takiego architektonicznego „odrętwienia”, braku nowych, atrakcyjnych pomysłów, które mogłyby zmienić wygląd miast?

Po pierwsze, wielki wpływ miała przerwa, oddzielenie dwóch procesów, które wcześniej były ze sobą nierozerwalnie związane – projektowania i budowy. Architekt nie jest już twórcą, a zwykłym performerem, któremu zlecono zaprojektowanie budynku z taką a taką powierzchnią, taką a taką liczbą pomieszczeń i tak dalej. Jednocześnie, tworząc projekt przyszłego domu, architekt kieruje się zasadami, normami, standardami, które uwzględniają wszystko – oświetlenie, wentylację, bezpieczeństwo, ale nie atrakcyjność budynku..

Po drugie, nawet kilka osób może uczestniczyć w tworzeniu samego projektu. Na przykład architekt i konstruktor, architekt i projektant. Człowiek nie czuje już, że ten konkretny budynek staje się jego dziełem, nie czuje odpowiedzialności za to, co stworzył.

Po trzecie, obecnie struktura budynku często nie jest łączona z jego „wyposażeniem”, nie pasuje do żadnego stylu architektonicznego.

Po czwarte, i najwyraźniej jest to jeden z głównych powodów, dla których nowoczesny nowy budynek, z rzadkimi wyjątkami, nie jest domem, jest „obiektem budowlanym”, „obiektem projektu technicznego”, małą zagadką w ogólnym obrazie krajobrazu miasta, jedną z wielu, nic niepozorne budynki.

Podsumowując, chciałbym ze smutkiem przyznać, że pod wieloma względami jesteśmy winni tej raczej opłakanej sytuacji naszych miast. Zwykły nabywca domu po prostu nie ma dość pieniędzy, aby zapłacić utalentowanemu architektowi, który jest w stanie zaproponować oryginalne rozwiązanie, podczas gdy inni po prostu nie mogą zdecydować, jak powinien wyglądać idealny dom, żądając tylko „większej przestrzeni” lub „cóż, jak tutaj w magazynie”.

Być może samo tempo współczesnego życia, niepewność co do przyszłości i niestabilność kształtują koncepcję mieszkania jako czegoś tymczasowego?

Nasi przodkowie naprawdę budowali przez stulecia, nie wątpiąc, że ich dzieła przeżyją ich i będą służyć pokoleniom potomków. Jednak nowoczesne nowe budynki mają początkowo określony limit użytkowania. I choć, jak to się mówi, „nie ma nic bardziej trwałego niż tymczasowe”, co zostało już udowodnione przez „Chruszczowów”, których budowano z myślą maksymalnie o 20 lat i pewnie wytrzymywały 3 razy dłużej, ale takie podejście do architektury nie mogło nie wpływać na zewnętrzną wygląd budynków. I coraz bardziej rozpowszechniona sytuacja, kiedy rodzina nie mieszka we własnym, ale w wynajmowanym mieszkaniu czy domu, w żaden sposób nie poprawia sytuacji, bo – „nie własne – nie przepraszam.

Poza tym pogoń za nowością i stawianie na technologię prowadzą również do tego, że między plastikiem a drewnem, betonem i kamieniem naturalnym wiele osób wybiera plastik i beton, nie myśląc, jak będzie wyglądać elewacja takiego budynku za kilka lat …

Oceń artykuł
Codzienne wskazówki i instrukcje

Klikając przycisk „Prześlij komentarz” wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych i akceptuję politykę prywatności