Trzy etapy historii Katedry Chrystusa Zbawiciela

Treść artykułu



Dokładnie 80 lat temu – 5 grudnia 1931 roku – w Moskwie zagrzmiała eksplozja, która zniszczyła jeden z najbardziej znanych i najpiękniejszych budynków stolicy – katedrę Chrystusa Zbawiciela. Stolica tego dnia przez ponad sześć dekad straciła jedną ze swoich głównych atrakcji, która wraz z Kremlem, Soborem Wasyla Błogosławionego i Ogrodem Aleksandra zajęła szczególne miejsce w historii Moskwy..

Trzy etapy historii Katedry Chrystusa Zbawiciela
Shalaev Alexey. Katedra Chrystusa Zbawiciela. 2005

Katedra Chrystusa Zbawiciela to budynek, którego historia jest naprawdę wyjątkowa, pełna dramatycznych wydarzeń i stanowi ważną i znaczącą kartę w kronice samej stolicy..

Ogólnie rzecz biorąc, historię głównej cerkwi w Rosji można podzielić na trzy etapy: budowę (połowa XIX wieku), zniszczenie (od 1931 do 1994) i restaurację (od 1994).

Budowa świątyni

Pomysł budowy dużego kościoła na terenie Moskwy narodził się cesarzowi Aleksandrowi I zaraz po opuszczeniu Rosji w 1812 roku przez ostatniego żołnierza armii francuskiej Napoleona Bonaparte..

W naszym kraju zawsze było zwyczajem celebrowanie zwycięstwa w wojnie poprzez wznoszenie kościołów i katedr. Na przykład Jarosław Mądry zbudował św.Zofię kijowską zaraz po zwycięstwie nad Pieczyngami, wiele katedr zbudowano po zwycięstwie nad hordami Mamajów na polu Kulikowo, katedrę wstawiennictwa na fosie (obecnie znaną jako katedra św.Bazylego Błogosławionego) wzniesiono na cześć zwycięstwa nad chanatem kazańskim przez Iwana Groźnego. a katedra pod wezwaniem Kazańskiej Ikony Matki Bożej przypomina wypędzenie polsko-litewskich najeźdźców z Moskwy w XVII wieku.

Trzy etapy historii Katedry Chrystusa Zbawiciela
Katedra św. Bazylego

Dlatego podpisując manifest z 25 grudnia 1812 r., W którym powiedziano: „Zachowując wieczną pamięć o tej niezrównanej gorliwości, lojalności i miłości do wiary i Ojczyzny, przez którą naród rosyjski wywyższał się w tych trudnych czasach, i na pamiątkę naszej wdzięczności dla Opatrzności Bożej , który uratował Rosję przed grożącą jej śmiercią, postanowiliśmy stworzyć kościół pod wezwaniem Chrystusa Zbawiciela na Stolicy Pierwszej Naszego Moskwy, którego szczegółowy dekret zostanie ogłoszony w odpowiednim czasie ”- Aleksander Pierwszy kontynuował starożytne tradycje rosyjskich autokratów.

Jednak do momentu, gdy idea cesarza się urzeczywistniła, minęło wiele lat i świątynię musiał ukończyć brat Aleksandra Pierwszego – Mikołaj I, potem jego syn Aleksander II, a poświęcenie katedry odbyło się tylko z wnukiem zwycięzcy Napoleona – Aleksandrem III..

Wstępny projekt budowy świątyni został zatwierdzony w 1814 roku, a pierwszy kamień do katedry położono w 1817 roku. Co ciekawe, w pierwszym konkursie na projekt katedry wzięli udział tacy znani architekci tamtej epoki, jak D. Quarenghi, A. Melnikov, A. Voronikhin, A. Vitberg, V. Stasov. A suweren wybrał spośród ponad 20 opcji projekt nieznanego, 28-letniego Karola Magnusa Vitberga, który nawet nie był architektem, ale pracował jako artysta, był masonem, a ponadto luteraninem. Aby wygrać konkurs, Vitberg przeszedł na prawosławie, a jego oryginalny projekt znacznie różnił się od ostatecznej konstrukcji.

Młody artysta zaprojektował największą konstrukcję, której potrójność miała symbolizować jedność Ojca, Syna i Ducha Świętego.

Założono, że Świątynia będzie miała część podziemną w postaci równoległościanu, nadziemną część w kształcie krzyża oraz okrągły wierzchołek. Miał też uwiecznić nazwiska wszystkich żołnierzy poległych w wojnie ojczyźnianej 1812 r., Ustanowić dwie kolumny triumfalne, których materiałem do powstania miały być przetopione działa armii francuskiej. Świątynia miała stać się wówczas najwyższym budynkiem na świecie – wysokość katedry według projektu Vitberga miała wynosić 237 metrów, część naziemną planowano otoczyć kolumnadami, z których każda miała mieć długość 604 metry.

Nawiasem mówiąc, na miejsce budowy wybrano Worobowe Góry, według Aleksandra Pierwszego – „korona Moskwy”, jedyne miejsce, w którym zgodnie z pomysłem Vitberga mogłaby się znajdować tak kolosalna konstrukcja..

Cesarzowi bardzo spodobał się projekt artysty, na budowę przeznaczono ponad 16 mln rubli ze skarbu państwa, dodatkowo zebrano ogromne fundusze w postaci darowizn.

Budowę świątyni na Worobowych Górach rozpoczęto 12 października 1817 roku, w piątą rocznicę wyjścia wojsk francuskich z Moskwy. Ceremonia wmurowania pierwszego kamienia odbyła się w obecności cara, w bardzo uroczystej atmosferze i zakończyła się procesją krzyżową. Przez pierwsze lata budowa szła w szybkim tempie, na placu budowy pracowało jednocześnie do 20 tys. Niewolników.

Jednak Aleksander Pierwszy nadal popełnił błąd, powierzając kierowanie budową Karlowi Magnusowi Vitbergowi – artysta był człowiekiem uczciwym, ale zbyt niedoświadczonym i ufnym, a środki przekazane ze skarbca zaczęły być po prostu rabowane przez kontrahentów.

Przez 7 lat nie udało się ukończyć nawet pierwszej części budowy, zaczęły się problemy z osiadaniem gleby – Worobowe Góry okazały się miejscem, choć pięknym, ale zbyt zawodnym. W rezultacie po śmierci Aleksandra I jego brat, nowy cesarz Mikołaj II, został zmuszony do całkowitego wstrzymania budowy, a Vitberg został postawiony przed sądem za defraudację państwowych funduszy..

Specjalnie utworzona komisja Mikołaja Pierwszego, w skład której weszli znani moskiewscy inżynierowie i specjaliści od robót ziemnych, uznała, że ​​budowa katedry Chrystusa Zbawiciela na zboczach Wzgórz Worobowych według projektu Vitberga jest niemożliwa. Inżynierowie ostrzegli, że liczne źródła i piaszczyste gleby mogą doprowadzić do osiadania fundamentów i tak duży budynek może w końcu się zawalić..

Trzy etapy historii Katedry Chrystusa Zbawiciela
Widok na Vorobyovy Gory z nasypu Łużnetskaja

Władca wysłuchał jednomyślnej opinii specjalistów i ogłoszono drugi konkurs na nowy projekt Świątyni, a na miejsce jej nowej budowy wybrano klasztor Aleksiejewski. Architekci K. Ton, A. Tatishchev, F. Shestakov, A. Kutepov, I. Tamansky wzięli udział w drugim konkursie projektów budowy katedry. Konstantin Ton został zwycięzcą.

Należy wspomnieć, że projekt Katedry Chrystusa Zbawiciela dla Karla Magnusa Vitberga stał się zarówno głównym triumfem w życiu, jak i główną tragedią – sąd uznał go za winnego defraudacji i wysłał na Wiatkę, pod nadzorem policji. Po powrocie do Petersburga w 1840 roku architekt dowiedział się, że jego projekt został ostatecznie odrzucony i rozpoczęto budowę katedry według nowego planu iw innym miejscu. Po takim rozczarowaniu Vitberg nadal budował cerkwie w Tyflisie i Permie, ale zmarł w zapomnieniu i biedzie..

Co ciekawe, zgodnie z projektem Witberga w Świątyni miały zostać uwiecznione nazwiska wszystkich żołnierzy poległych w wojnie 1812 roku, a projekt Tona przewidywał jedynie wzmiankę o nazwiskach oficerów, którzy wyróżnili się w działaniach wojennych..

Nawiasem mówiąc, miejsce na nową budowę katedry Chrystusa Zbawiciela zostało osobiście wybrane przez cesarza Mikołaja I – nad brzegiem rzeki Moskwy, niedaleko Kremla. W 1837 r. Władca powołał specjalną komisję do budowy nowej świątyni. Klasztor Aleksiejewski i kościół Wszystkich Świętych, znajdujące się w miejscu wybranym przez cesarza, zostały zniszczone, a sam klasztor przeniesiono do Sokolnik.

Ze zniszczeniem XVII-wiecznego klasztoru Aleksiejewskiego wiąże się dość ponura legenda: jedna z sióstr przepowiedziała, że ​​nowa świątynia, wzniesiona na ruinach klasztoru, nie przetrwa nawet 50 lat. Patrząc w przyszłość, można zauważyć, że proroctwo się spełniło – 48 lat po konsekracji świątynia została wysadzona w powietrze.

Trzy etapy historii Katedry Chrystusa Zbawiciela
Reprodukcja obrazu „Klasztor Aleksiejewski przy Bramie Preczistenskiej” autorstwa nieznanego artysty

Uroczyste wmurowanie pierwszego kamienia nowej konstrukcji odbyło się w sierpniu 1839 r., W rocznicę bitwy pod Borodino przywieziono kamień pod fundamenty ze Wzgórz Wróblowych, postawiono na nim złoconą tablicę z nazwiskami wszystkich członków komisji, w uroczystości udział wzięli metropolita Filaret oraz cesarz z wielkimi książętami. Aktywna budowa rozpoczęła się 10 września 1839 roku, tym razem prawie wszystkie fundusze pochodziły tylko ze skarbu państwa, darowizny wcale nie były tak duże jak na początku pierwszej budowy.

Budowa katedry Chrystusa Zbawiciela trwała 44 lata i kosztowała państwo ponad 15 milionów rubli. Sklepienie dużej kopuły ukończono w 1849 r., A rusztowanie wokół budynku usunięto dopiero w 1860 r. Przez ponad 20 lat kontynuowano prace nad dekoracją wnętrza świątyni: nad obrazem pracowali tacy znani artyści, jak V.I. Surikov, V.P. Vereshchagin, I.N. Kramskoy i inni artyści z Imperial Academy of Arts. Dekorację zewnętrznych ścian świątyni z płaskorzeźbionymi posągami świętych powierzono tak słynnym rzeźbiarzom, jak A.A. Iwanow, A.V. Loganovsky i N.A. Romazanov.

W 1880 roku świątynia otrzymała oficjalną nazwę – Katedra pod wezwaniem Chrystusa Zbawiciela, sporządzono sztab duchowieństwa i duchowieństwa oraz zatwierdzono kosztorys utrzymania katedry na 66.850 rubli rocznie. Do 1881 roku całkowicie zakończono prace przy budowie nasypu i terenu wokół Świątyni, zakończono montaż latarni zewnętrznych.

Trzy etapy historii Katedry Chrystusa Zbawiciela
Katedra Chrystusa Zbawiciela w 1881 roku

W dniu Wniebowstąpienia Pańskiego 26 maja 1883 r. Odbyła się uroczysta ceremonia poświęcenia świątyni, w której uczestniczył cesarz Aleksander III i jego rodzina. Konsekracji dokonał metropolita moskiewski Ioanniky, przyjechały wszystkie kwiaty duchowieństwa rosyjskiego, odbyła się uroczysta procesja i fajerwerki. Nawiasem mówiąc, tego samego dnia na Kremlu odbyła się koronacja Wszechrosyjskiego Tronu Cesarza Aleksandra III..

Trzy etapy historii Katedry Chrystusa Zbawiciela
Wnętrze świątyni, koniec XIX wieku

12 czerwca tego samego roku odbyła się ceremonia poświęcenia kaplicy św. Mikołaja Cudotwórcy, a 8 lipca 1883 r. Konsekrowano drugą kaplicę katedry – św. Aleksandra Newskiego. Od tego czasu rozpoczęły się regularne nabożeństwa w Katedrze Chrystusa Zbawiciela..

Świątynia od razu stała się ważnym ośrodkiem życia religijnego i kulturalnego całego kraju: to właśnie w tej katedrze po raz pierwszy wykonano „Uwerturę z 1812 roku” Czajkowskiego, napisaną przez kompozytora dla upamiętnienia zwycięstwa Rosji w wojnie Ojczyźnianej z Napoleonem, chór Świątyni, zorganizowany w 1901 roku, uznany za najlepszy w kraju, zabrzmiały w nim głosy Konstantina Rozova i Fiodora Chaliapina.

W katedrze zgromadzono bogatą bibliotekę, regularnie odbywały się wycieczki i tak ważne dla kraju wydarzenia jak 500. rocznica śmierci Sergiusza z Radoneża, 100. rocznica zwycięstwa w Wojnie Ojczyźnianej 1812 r., W 1913 r. Obchodzono 300. rocznicę powstania Domu Romanowów, otwarcie pomników Aleksandra III i Mikołaja Wasiljewicza Gogola.

A główne święto patronalne katedry – Narodzenia Chrystusa – przed rewolucją 1917 r. Było obchodzone przez prawosławną Moskwę jako najważniejsze święto Zwycięstwa w wojnie 1812 r..

Trzy etapy historii Katedry Chrystusa Zbawiciela
Katedra Chrystusa Zbawiciela, 1909

To właśnie w Świątyni w niepokojącym 1917 roku odbyło się Zgromadzenie Lokalne, na którym po raz pierwszy od 200 lat wybrano patriarchę Rosji – Jego Świątobliwość Patriarchę Tichona, kanonizowanego obecnie przez Rosyjską Cerkiew Prawosławną..

Trzy etapy historii Katedry Chrystusa Zbawiciela
Wnętrze katedry, 1902

Od 1902 r. W świątyni funkcjonują kursy ogólnokształcące dla robotników, podczas I wojny światowej w katedrze zbierano datki dla rosyjskich żołnierzy, uchodźców i rannych..

W 1918 roku całkowicie wstrzymano wsparcie państwa dla Świątyni, a później istniała ona już tylko kosztem parafian, decyzją patriarchy Tichona utworzono Bractwo Katedry Chrystusa Zbawiciela, którego celem było zachowanie prawosławnego sanktuarium..

Zniszczenie

Bractwo nie zdołało obronić świątyni – w 1931 r. 13 lipca na posiedzeniu Wszechrosyjskiego Centralnego Komitetu Wykonawczego ZSRR pod przewodnictwem Michaiła I. Kalinina podjęto decyzję o zburzeniu katedry. Powodem tej decyzji była budowa kolosalnego pomnika nowej, radzieckiej Rosji – Pałacu Sowietów: „Miejscem budowy Pałacu Sowietów jest wybór rejonu Katedry Chrystusowej w Moskwie wraz z wyburzeniem samej świątyni i konieczną rozbudową terenu”..

Plan odbudowy Moskwy przyjęto 2 czerwca 1931 r., Tak więc na spotkaniu nastąpiło jedynie oficjalne zatwierdzenie decyzji, co było całkowicie logiczną kontynuacją antyreligijnej polityki państwa radzieckiego. Rzeczywiście, masowe zniszczenia kościołów, które miały miejsce w całym kraju w tamtych latach, nie mogły nie wpłynąć na główny prawosławny symbol stolicy – katedrę Chrystusa Zbawiciela..

Wybuch, który zniszczył katedrę, zagrzmiał 5 grudnia 1931 roku. Ściany Świątyni o grubości prawie 3,2 metra stawiały opór po pierwszej eksplozji, więc ekipa wyburzeniowa musiała powtórzyć swoją pracę.

Trzy etapy historii Katedry Chrystusa Zbawiciela
5 grudnia 1931 r., Eksplozja świątyni

Eksplozje były słyszalne kilka przecznic od katedry i naprawdę zaszokowały Moskali, nie tylko prawosławnych, ale po prostu uważali Świątynię za ważną część historii białego kamienia.

Poeta Nikolai Arnold napisał werset, który stał się wyrazem opinii publicznej na temat zniszczenia Świątyni:

Żegnaj strażniku rosyjskiej chwały,
Wspaniała świątynia Chrystusa,
Nasz złotogłowy olbrzym,
To świeciło nad stolicą …
… Nie ma dla nas nic świętego!
I czy to nie wstyd,
Co to jest „czapka z odlewanego złota”
Położyłem się na bloku pod toporem.

Tylko rozbiórka ruin katedry zajęła prawie półtora roku. Po uprzątnięciu miejsca przystąpiono do budowy Pałacu Kongresów, który miał stać się prawdziwym arcydziełem radzieckiej architektury..

Trzy etapy historii Katedry Chrystusa Zbawiciela
Projekt Pałac Kongresów

Oczywiście pomnik Lenina miał zwieńczyć gigantyczną wieżę Pałacu. Ta decyzja – budowa komunistycznej „świątyni” na miejscu prawosławia była bardzo symboliczna, projekt nowego pałacu został osobiście zaakceptowany przez Stalina. Według projektu B. M. Iofana, który wygrał konkurs ogłoszony przez rząd radziecki, budynek o wysokości 420 metrów miał stać się najwyższym na świecie głównym budynkiem administracyjnym ZSRR, centrum tzw. „Nowej Moskwy”..

Trzy etapy historii Katedry Chrystusa Zbawiciela
Porównanie wielkości wysadzonej Świątyni i planowanego Pałacu Sowietów

Budowę Pałacu Kongresów rozpoczęto w 1937 roku, robotnikom udało się wykopać ogromny dół fundamentowy i przystąpiono do budowy fundamentu, co było skomplikowane przez skomplikowaną ziemię i ruchome piaski. Do 1941 roku budowa fundamentu została ukończona, za prace odpowiadał projektant Nikolai Nikitin, który wykonał wszystkie niezbędne obliczenia.

Wielka Wojna Ojczyźniana pokrzyżowała plany budowy Pałacu Kongresów, ale wielu historyków uważa, że ​​głównym powodem zamrożenia projektu była decyzja Stalina o porzuceniu budowy nowych symboli władzy i zachowaniu bardziej tradycyjnych zabytków. Dowodem na to jest historia Domu Sowietów w Leningradzie, zbudowanego przy Moskiewskim Prospekcie. W rezultacie w budynku otwarto instytut wojskowy, a władze centralne pozostały w Instytucie Smolnym i Pałacu Maryjskim..

Podczas obrony Moskwy metalowe konstrukcje przyszłego Pałacu Sowietów zostały przetopione na jeże przeciwpancerne i wstrzymano wszelkie prace przy budowie obiektu..

Oficjalnie władze ogłosiły odmowę budowy Pałacu dopiero pod koniec lat pięćdziesiątych XX w., W latach 1957-1959 odbył się konkurs na projekty nowego budynku administracyjnego, na miejsce budowy którego wybrano te same Worobowe Góry. A na miejscu wykopu, wykopanego w 1937 roku, w 1960 roku pojawił się basen moskiewski, którego budowę według projektu architekta Dmitrija Chechulina rozpoczęto w 1958 roku.

Trzy etapy historii Katedry Chrystusa Zbawiciela
Basen „Moskwa”

Prawosławni mieszkańcy stolicy wielokrotnie wyrażali niezadowolenie z budowy basenu zewnętrznego na miejscu sanktuarium, było nawet powiedzenie: „Była wtedy świątynia – śmieci, a teraz – hańba”..

Trzy etapy historii Katedry Chrystusa Zbawiciela
Basen „Moskwa” na krótko przed wyburzeniem

Poprawa

Ruch publiczny na rzecz restauracji Katedry Chrystusa Zbawiciela zaczął działać pod koniec lat osiemdziesiątych, po rozpoczęciu pierestrojki.

W lutym 1990 r. Święty Synod Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej poświęcił odnowienie świątyni, aw rocznicę zniszczenia świątyni 5 grudnia 1990 r. Na miejscu przyszłej budowy wmurowano granitowy kamień „Zakladnoy”. Fundusz, który zbierał fundusze na budowę katedry, powstał w 1992 roku, zgodnie z dekretem Prezydenta Borysa Jelcyna „O utworzeniu funduszu na rzecz odrodzenia Moskwy”, na liście obiektów, do których wpisana została także Katedra Chrystusa Zbawiciela..

Już w 1994 roku rozpoczęto odnawianie świątyni. Ciekawostką jest, że podczas budowy wykorzystano fundamenty Pałacu Sowietów, którego budowa stała się formalnym powodem zburzenia katedry. Jego Świątobliwość Patriarcha Moskwy i Wszechrosyjski Aleksy II został wybrany na przewodniczącego Rady Publicznego Nadzoru nad odbudową Katedry Chrystusa Zbawiciela.

Pierwotny projekt renowacji głównego kościoła w Moskwie został opracowany przez konserwatora Aleksieja Denisowa, jednak jak to często bywa w naszym kraju i zdarzało się już podczas budowy Świątyni w XIX wieku, budowę otaczały pogłoski, oskarżenia władz o korupcję, marnotrawstwo środków przekazanych na budowę i skandale.

W rezultacie Denisov opuścił projekt, a słynny rzeźbiarz Zurab Tseretelli przejął kierownictwo nad restauracją świątyni, który odszedł od projektu zatwierdzonego przez władze Moskwy. W szczególności nie marmuru, ale brązowe kompozycje płaskorzeźbione (oryginały pozostałe ze zniszczonej świątyni zachowały się w klasztorze Donskoy), zamiast złoconego dachu zainstalowano powłokę na bazie azotku tytanu.

Trzy etapy historii Katedry Chrystusa Zbawiciela
Jeden z fragmentów zniszczonej świątyni przechowywany w klasztorze Donskoy

Pojawił się w Katedrze Chrystusa Zbawiciela i takie nowoczesne atrybuty jak podziemny dwupoziomowy parking, przeznaczony na 305 samochodów i myjnię samochodową.

Trzy etapy historii Katedry Chrystusa Zbawiciela
Współczesny widok na katedrę Chrystusa Zbawiciela

7 stycznia 1996 r. Odbyło się uroczyste wmurowanie ostatnich cegieł w murze głównego wejścia do katedry, w którym uczestniczyli patriarcha Aleksy II, Borys Jelcyn i Jurij Łużkow.

W dniu 19 sierpnia 1996 r., W wielkie święto prawosławne – dzień Przemienienia Pańskiego, patriarcha Aleksy II konsekrował dolny kościół Przemienienia Pańskiego i jego ołtarz główny oraz odbyła się pierwsza liturgia. Następnie w świątyni rozpoczęły się regularne nabożeństwa, których wystrój wnętrz nie został jeszcze ukończony, nabożeństwa odbywały się w każdą niedzielę i święta.

7 września 1997 r., Podczas obchodów 850-lecia Moskwy, centrum obchodów stała się Katedra Chrystusa Zbawiciela, na placu przed katedrą odbyła się modlitwa, po której patriarcha poświęcił mury katedry..

W 1999 roku zakończono budowę górnej części katedry, a już 19 sierpnia tego samego roku w Świątyni miała miejsce kanonizacja rodziny królewskiej rozstrzelanej przez bolszewików w 1918 roku. Swego czasu w dawnej katedrze Mikołaj II wraz z rodziną uroczyście obchodził 300-lecie Domu Romanowów i to w odrestaurowanej Świątyni został kanonizowany ostatni cesarz rosyjski..

Artyści pod kierownictwem Zuraba Tseretellego rozpoczęli malowanie katedry w kwietniu 1999 r., Aw grudniu dekoracja wnętrza świątyni została w pełni ukończona.

Trzy etapy historii Katedry Chrystusa Zbawiciela
Wnętrze świątyni, 2009

Od 31 grudnia 1999 roku Katedra Chrystusa Zbawiciela jest otwarta dla wszystkich wierzących i tych, którzy chcą na własne oczy zobaczyć największą cerkiew Kościoła rosyjskiego, która może pomieścić jednorazowo do 10 tysięcy osób..

Dopiero w 2010 roku plastikowe medaliony w tympanonie kokoszników zastąpiono brązowymi, założonymi czasowo przed konsekracją katedry. Protodeacon świątyni Alexander Ageikin zauważył, że w nowoczesnych warunkach, biorąc pod uwagę obecną ekologię stolicy, medaliony z białego kamienia, wykonane w XIX wieku ze specjalnego, rzadkiego marmuru, nie mogą długo służyć, dlatego zdecydowano się na montaż medalionów z brązu, które będą główną różnicą między odrestaurowaną Świątynią a zniszczonym poprzednikiem..

Takie medaliony wykonane z brązu i płaskorzeźby z brązu zamiast marmurowych całkowicie zaprzeczają historycznemu projektowi Konstantina Tona. Eksperci twierdzą, że odrestaurowana Świątynia nie stała się dokładną, ale warunkową zewnętrzną kopią katedry zniszczonej w 1931 roku.

Trzy etapy historii Katedry Chrystusa Zbawiciela
Rzeźby z brązu świątyni

W odrestaurowanej Świątyni odbywają się najbardziej ambitne nabożeństwa w kraju, to tutaj odbyły się pogrzeby patriarchy Aleksego II, prezydenta Borysa Jelcyna, śpiewaczki Ludmiły Żykiny, wiolonczelisty i dyrygenta Mścisława Rostropowicza, choreografa Igora Moiseeva, aktora Wiaczesława Tichonowa, radzieckiego pisarza i rosyjskiego pisarza Michonowa. Nowy patriarcha Moskwy i całej Rosji Cyryl został wybrany w katedrze Chrystusa Zbawiciela.

Trzy etapy historii Katedry Chrystusa Zbawiciela
Nabożeństwo wielkanocne, 2011

Obecnie Katedra Chrystusa Zbawiciela jest własnością Moskwy, władze miasta czerpią dochody z eksploatacji poszczególnych elementów handlowych kompleksu oraz zarządzają budynkiem. W 2004 roku ogłoszono przekazanie katedry na stałe i nieodpłatne użytkowanie Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej, a także powołano Radę Powierniczą Katedry Chrystusa Zbawiciela..

Ponadto katedra ma status dziedzińca Patriarchy Moskwy i całej Rosji, znajduje się tam Muzeum należące do Muzeum Historii Moskwy.

Oceń artykuł
Codzienne wskazówki i instrukcje

Klikając przycisk „Prześlij komentarz” wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych i akceptuję politykę prywatności