Metoda Montessori dla wczesnego rozwoju dziecka – filozofia pedagogiki i podział przestrzeni edukacyjnej

Treść artykułów



Unikalny system wczesnego rozwoju dzieci jest wybierany przez wielu rodziców zarówno w Rosji, jak iw wielu innych krajach świata. Ten program klas rozwojowych jest uniwersalny, dlatego nadaje się również do klas korekcyjnych. Metoda Montessori zachęca do bezpłatnego wychowania dziecka i umożliwia wczesne uczenie się nawet najmniejszych okruchów do jednego roku życia.

Co to jest metoda Montessori

Jest to system wychowania dzieci, który został opracowany na początku XX wieku przez Marię Montessori, nauczycielkę języka włoskiego. Stworzyła specjalne środowisko rozwojowe, a jej głównym zadaniem było obserwowanie, jak dzieci dostosowują się do społeczeństwa i rozwijają umiejętności samoopieki. Pedagogika Montessori nie wyznaczyła sobie celu zwiększenia poziomu inteligencji, ale efekty uczenia się były nieoczekiwane – przez kilka miesięcy dzieci z niepełnosprawnością rozwojową nadrabiały zaległości, a w niektórych przypadkach nawet przewyższały swoje zdrowe rówieśniczki.

Po podsumowaniu prac teoretycznych innych naukowców i niezależnie przeprowadzonych eksperymentach nauczyciel stworzył autorską metodologię rozwoju dzieci, która została nazwana jej imieniem. Wkrótce potem program Montessori został wprowadzony do edukacji dzieci o normalnym poziomie rozwoju umysłowego i przyniósł imponujące wyniki. Główną różnicą między metodologią a innymi podobnymi systemami jest chęć samorozwoju okruchów.

Rozwój dziecka Montessori

Głównym mottem włoskiego nauczyciela jest „pomóż dziecku zrobić to sam”. Dając dziecku pełną swobodę wyboru czynności i organizując indywidualne podejście do każdego z nich, Montessori umiejętnie poprowadził dzieci do samodzielnego rozwoju, nie próbując ich przerobić, ale uznając ich prawo do pozostania sobą. Pomogło to dzieciom łatwiej odkryć ich potencjał twórczy i osiągnąć lepsze wyniki w rozwoju myślenia niż ich rówieśnicy, których uczy się w inny sposób.

Zajęcia z metody Montessori nie pozwoliły na porównanie dzieci lub nastrojów konkurencyjnych. W jej pedagogice nie było ogólnie przyjętych kryteriów oceny lub zachęcania dzieci, podobnie jak przymus i kary. Zgodnie z obserwacją nauczyciela każde dziecko chce szybciej stać się dorosłym i będzie mogło to osiągnąć jedynie poprzez zdobycie własnego doświadczenia życiowego, więc nauczyciel powinien dać mu prawo do niezależności, działając głównie jako obserwator i pomagać tylko w razie potrzeby. Dawanie okruchów wolności prowadzi do edukacji niezależności.

Dzieci mogą samodzielnie wybrać szybkość i rytm zajęć, które będą dla nich najbardziej efektywne. Oni sami określają, ile czasu poświęcić na grę, jaki materiał wykorzystać w treningu. W razie potrzeby uczeń zmienia środowisko. A co najważniejsze – dziecko samodzielnie wybiera kierunek, w którym chce się rozwijać.

Dziewczyna gra

Podstawowa filozofia pedagogiki

Szkoła Montessori wyznacza cel w kierunku niezależnej działalności. Zadaniem nauczyciela jest wykorzystanie wszystkich dostępnych środków do rozwoju niezależności, zmysłowego postrzegania dzieci, zwracając szczególną uwagę na dotyk. Nauczyciel powinien uszanować wybór dziecka i stworzyć mu środowisko, w którym będzie się swobodnie rozwijać. Nauczyciel w procesie uczenia się jest neutralny i działa jako obserwator, pomagając dziecku tylko wtedy, gdy sam zwróci się do niego z prośbą o to. Montessori w trakcie swojej pracy doszła do następujących wniosków:

  • dziecko jest wyjątkową osobą od momentu urodzenia;
  • rodzice i nauczyciele powinni jedynie pomagać dziecku w osiągnięciu ich potencjału, a jednocześnie nie wydawać się idealnym w swoich umiejętnościach i charakterze;
  • dorośli powinni mówić dziecku tylko o swojej niezależnej aktywności, cierpliwie czekając na inicjatywę ucznia.

Podstawowe zasady

Kluczową rolę metodologii odgrywa idea samokształcenia. Rodzice i nauczyciele powinni określić, czym interesują się dzieci, i stworzyć odpowiednie warunki rozwoju, wyjaśniając, jak zdobyć wiedzę. Autorska technika Marii Montessori polega na działaniu opartym na zasadzie odpowiedzi na prośbę dziecka: „Pomóż mi zrobić to sam”. Postulaty tego pedagogicznego podejścia:

  • dziecko podejmuje decyzje niezależnie, bez pomocy dorosłych;
  • środowisko rozwojowe zapewnia dziecku możliwość nauki;
  • nauczyciel interweniuje w proces uczenia się tylko na prośbę dziecka.

Autor metodologii powiedział, że nie ma potrzeby konkretnej edukacji dzieci, należy w nich widzieć tylko osobowości. Chłopaki niezależnie zdają sobie sprawę ze swoich umiejętności i zdolności, w tym celu umieszczani są w przygotowanym środowisku. Aby zapewnić, że rozwój przebiega w optymalnym trybie, Montessori opracował kluczowe zasady szkolenia:

  1. Indywidualność. Główną zasadą w konstrukcji metod nauczania jest indywidualne podejście. Nauczyciel jest zobowiązany do pomocy oddziałowi w maksymalizacji potencjału, który jest już w nim nieodłączny od urodzenia.
  2. Samokorekta. Dzieci same powinny zauważyć swoje błędy i spróbować je naprawić..
  3. Przestrzeń osobista. Zasada ta zakłada świadomość własnej pozycji w grupie i zrozumienie, że każdy element ma swoje miejsce. Takie podejście pomaga dyskretnie wpoić miażdżącej znajomości porządku.
  4. Interakcji społecznych. Metodologia sugeruje tworzenie grup z dziećmi w różnym wieku, podczas gdy młodsze otrzymają pomoc od starszych. Takie umiejętności społeczne rodzą w dzieciach chęć opieki nad bliskimi.
  5. Doświadczenie życiowe. Rozwój odbywa się za pomocą prawdziwych artykułów gospodarstwa domowego. Podczas interakcji z nimi dzieci uczą się zawiązać sznurowadła, nakryć do stołu itp. Dzięki temu chłopaki zyskują przydatne doświadczenie życiowe od najmłodszych lat..

Zalety i wady systemu

Pomimo tego, że pedagogika Marii Montessori jest uznawana za jedną z najlepszych na świecie, wielu nie popiera jej pomysłów. Rodzice powinni dokładnie przestudiować jego pozytywne i negatywne aspekty. Zalety systemu edukacji:

  • dzieci rozwijają się niezależnie, bez interwencji i presji dorosłych;
  • faceci odkrywają świat empirycznie, co przyczynia się do lepszej asymilacji materiału;
  • wybiera się indywidualne wygodne tempo rozwoju;
  • dzieci uczą się szanować prywatność innych;
  • brak negatywnych, agresywnych lub krytykowanych studentów;
  • rozwój mentalny zachodzi zmysłowo, przy czym dużą uwagę przywiązuje się do doskonałych umiejętności motorycznych;
  • grupy w różnym wieku są tworzone z uwzględnieniem interesów dzieci;
  • takie podejście pomaga wyhodować niezależną osobowość;
  • dzieci w bardzo młodym wieku uczą się samodzielnie podejmować decyzje;
  • dzieci uczą się dbać o innych, pomagając młodszym uczniom w grupie;
  • rozwija się umiejętność interakcji w społeczeństwie, wychowuje się samodyscyplina.

System Montessori ma mniej wad, ale dla niektórych rodziców ma zasadnicze znaczenie przy wyborze metodologii rodzicielskiej. Wady tego podejścia do edukacji to:

  • niewystarczającą uwagę zwraca się na rozwój wyobraźni, kreatywności, umiejętności komunikacyjnych;
  • dla dzieci w wieku przedszkolnym gra jest główną aktywnością, ale Montessori uważała, że ​​zabawki nie dają dziecku korzyści z praktycznego życia;
  • wchodząc do szkoły, uczniowi trudno jest dostosować się do innej opcji interakcji z nauczycielem;
  • dzieci poznają małe opowieści, które dają wyobrażenie o dobru i złu, uczą je wychodzić z różnych sytuacji życiowych;
  • Dzieciom z wykształceniem montessori trudno jest czasem przystosować się do dyscypliny tradycyjnej szkoły;
  • system nie oferuje ćwiczeń fizycznych, więc dzieci nie mają aktywności fizycznej.

Małe dziecko

Cechy oddzielenia klasy Montessori

Głównym elementem pedagogiki autora jest środowisko rozwijające się: cały sprzęt i meble muszą ściśle odpowiadać wzrostowi, wiekowi i proporcjom dziecka. Dzieci muszą samodzielnie poradzić sobie z koniecznością układania przedmiotów w pokoju, robiąc to tak cicho, jak to możliwe, aby nie przeszkadzać innym. Takie działania, według Montessori, doskonale rozwijają zdolności motoryczne.

Studenci mają swobodę wyboru miejsca, w którym będą studiować. Pokój powinien mieć dużo wolnego miejsca, dostęp do świeżego powietrza, być dobrze oświetlony. Panoramiczne szyby są mile widziane, aby zmaksymalizować światło dzienne. Jednocześnie wnętrze powinno być eleganckie i piękne, ze spokojną paletą kolorów, która nie rozprasza uwagi dzieci. Obowiązkowe używanie delikatnych przedmiotów w środowisku, aby dzieci uczyły się z nich korzystać i rozumiały ich wartość.

Koniecznie zapewnia studentom możliwość korzystania z wody, w tym celu zlewozmywaki są instalowane na wysokości dostępnej dla dzieci. Pomoce dydaktyczne znajdują się na poziomie oczu uczniów, dzięki czemu mogą z nich korzystać bez pomocy dorosłych. W takim przypadku wszystkie materiały dostarczane dzieciom powinny być pojedynczo – uczy to zachowania dzieci w społeczeństwie, biorąc pod uwagę potrzeby innych ludzi. Podstawową zasadą eksploatacji materiałów jest ten, kto pierwszy ją wziął. Faceci powinni mieć możliwość negocjacji, wymiany między sobą..

Środowisko rozwijające się jest podzielone na kilka stref, z których każda zawiera określone materiały dla klas. Są to zabawki i przedmioty wykonane z naturalnych materiałów. System autora identyfikuje następujące główne obszary:

  • praktyczny;
  • sensoryczny;
  • lingwistyczny;
  • Matematyczny
  • przestrzeń.

Strefa prawdziwego życia

Ten obszar studiów jest również nazywany praktycznym. Główną funkcją tych materiałów jest edukacja dzieci w zakresie spraw domowych, kształtowanie nawyków higienicznych. Zajęcia w prawdziwej strefie życia pomagają dzieciom uczyć się:

  • dbaj o siebie (zmieniaj ubrania, gotuj itp.);
  • komunikować się z innymi uczniami, nauczycielem;
  • dbaj o rzeczy (podlewaj kwiaty, sprzątaj pokój, karm zwierzęta);
  • poruszaj się na różne sposoby (chodź po linii, cicho itp.).

Zwykłe zabawki w miejscu ćwiczeń nie są mile widziane, a wszystkie materiały szkoleniowe muszą być oryginalne. Dzieciom oferowane są:

  • naczynia do transfuzji wody;
  • doniczkowe kwiaty domowe;
  • bodyboardy lub „inteligentne deski”;
  • nożyce;
  • kwiaty cięte;
  • konewki;
  • obrusy;
  • miarka z miotłą;
  • paski przylegające do podłogi (chodzą po nich faceci, niosąc różne przedmioty).

Strefa rozwoju sensorycznego

Ta część wykorzystuje materiały do ​​rozwoju percepcji sensorycznej, za pomocą których dziecko ćwiczy również doskonałe zdolności motoryczne. Korzystanie z tych rzeczy przygotowuje dzieci do zapoznania się z różnymi przedmiotami nauczanymi w szkole. W strefie rozwoju sensorycznego stosuje się:

  • wezwania, głośniki hałasu;
  • zestawy bloków z cylindrycznymi cylindrami, brązowe schody, różowa wieża itp.;
  • kolorowe tablice;
  • tabletki o różnej masie (nauczone rozróżniać masę przedmiotów);
  • pudełka z zapachami;
  • ciepłe dzbanki;
  • szorstkie tabletki, klawiatura, różne rodzaje tkanin, tablica do dotykania;
  • sortowniki, woreczki sensoryczne, biologiczna komoda, projektant;
  • słoiki smakowe.

Drewniane zabawki edukacyjne dla dzieci

Strefa matematyczna

Ta część pokoju jest połączona z sensoryczną: dziecko porównuje, organizuje, mierzy przedmioty. Materiały takie jak pręty, różowa wieża, cylindry doskonale przygotowują do przyswojenia wiedzy matematycznej. W tym obszarze zakłada się interakcję z określonym materiałem, co ułatwia naukę matematyki. W tym celu użyj:

  • trójkąty strukturalne, geometryczna komoda z szufladami;
  • łańcuchy koralików (pomagają badać liczby liniowe);
  • liczby, pręty numeryczne wykonane z szorstkiego papieru, wrzeciona (potrzebne dla najmniejszych, którzy nie znają jeszcze liczb od 0 do 10);
  • wieża z kolorowych koralików (wprowadzam dziecko do liczb od 11 do 99);
  • materiał numeryczny i złoty z koralików (w połączeniu dzieci uczą się systemu dziesiętnego);
  • tabele działań matematycznych, marki.

Strefa językowa

Materiały użyte w części rozwoju sensorycznego przyczyniają się do mowy dziecka, dlatego te 2 strefy są również ściśle powiązane. Nauczyciele pracujący w przedszkolach i ośrodkach rozwoju zgodnie z metodą Montessori codziennie oferują dzieciom gry i ćwiczenia na rzecz rozwoju mowy, monitorują poprawną wymowę i użycie słów. W tym przypadku wykorzystywane są różne gry fabularne i kreatywne, w których dzieci uczą się komponować historie, opisywać działania i przedmioty itp. Aby rozwinąć umiejętności czytania i mówienia, używają:

  • książki
  • ramki wylęgowe;
  • litery wykonane z szorstkiego papieru;
  • pudełka z cyframi do intuicyjnego czytania;
  • ruchomy alfabet;
  • podpisy do przedmiotów;
  • karty z wizerunkiem różnych przedmiotów;
  • metalowe figurki inkrustowane.

Strefa kosmiczna

Jest to część klasy, w której dzieci uczą się o środowisku. Nauczyciel musi wziąć pod uwagę, że konstrukcja lekcji jest abstrakcyjna. Często dzieciom podaje się żywy przykład z pewnym zjawiskiem, dzięki któremu niezależnie dochodzi do pewnych wniosków. W strefie kosmicznej współpracują z:

  • literatura zawierająca informacje na określony temat;
  • kalendarze, oś czasu;
  • układ Układu Słonecznego, kontynenty, krajobrazy;
  • klasyfikacja zwierząt i roślin;
  • materiały do ​​eksperymentów.

Metoda Montessori w domu

Aby wdrożyć metodologię, rodzice powinni stworzyć dziecku odpowiednią atmosferę – zrobić strefę przestrzenną. Miejsce dla poszczególnych klas jest wyposażone w materiały dydaktyczne, które pomagają dorosłym utrzymać porządek, a dziecko jest dobrze zorientowane w „zabawkach”. Pięć głównych obszarów znajduje się swobodnie nawet w małym pokoju, głównym wymaganiem jest, aby wszystkie przedmioty były uporządkowane i dostępne dla ucznia. Aby odnieść sukces w nauczaniu dziecka zgodnie z metodą Montessori, na strefy nakłada się następujące wymagania:

  1. Praktyczny Dzieci otrzymują w tym elementarne umiejętności domowe. Szczotki, szufelka, guziki, sznurowadła, zestawy do czyszczenia butów itp..
  2. Strefa percepcji. Elementy muszą różnić się kształtem, kolorem, rozmiarem, wagą (nakrętki, butelki, pudełka, słoiki itp.). Małe przedmioty pomagają rozwijać umiejętności motoryczne, ćwiczyć ruchy, rozwijać pamięć, uwagę.
  3. Kącik matematyczny. Badani powinni doskonalić swoje umiejętności abstrakcyjnego myślenia, trenować wytrwałość i cierpliwość. Materiały to zestawy kształtów geometrycznych, laski liczące itp..
  4. Strefa językowa. Dzieciom oferowane jest wszystko, co jest niezbędne do pisania i czytania – kostki, litery objętości, alfabet, zeszyty.
  5. Część kosmiczna. Przedstawia świat (tajemnice natury, wydarzenia pogodowe itp.). Materiałem są karty, postacie lub obrazy zwierząt, kamienie, muszle, książki itp..

Chłopiec bawi się

Komponenty wymagane do nauki w domu

Proces uczenia się opiera się na interakcji ucznia z materiałem, którym mogą być dowolne przedmioty – specjalnie zakupione lub wykonane zabawki, artykuły gospodarstwa domowego (słoiki, kawałki materiału, pędzle itp.), Książki, trójwymiarowe cyfry i litery, kształty geometryczne, farby, plastelina. Ważnym elementem w technice Montessori są muzyczne pozdrowienia, które pomagają wybrać proste działania dla każdej frazy, które dziecko z łatwością powtórzy. Daje to możliwość uzupełnienia zajęć z aktywności fizycznej, rozwoju pamięci.

W razie potrzeby można zastosować system Montessori podczas wychowywania dzieci w domu. Rodzice kupują lub wykonują wszystkie niezbędne materiały szkoleniowe i gry własnymi rękami. Piosenki dla dzieci można łatwo znaleźć i pobrać z Internetu. Wszystko, czego wymaga się od rodziców, to ustawienie sali lekcyjnej i bierna pomoc dla dziecka podczas lekcji. Jednocześnie wielką zaletą tej techniki jest jej wszechstronność, co oznacza, że ​​nawet dzieci w różnym wieku mogą jednocześnie angażować się w place zabaw, wykonując różne ćwiczenia.

Metoda Montessori dla dzieci od 1 roku

Na tym etapie trenuje się ruchliwość palców i trwa rozwój percepcji zmysłowej. Ponadto dzieci otrzymują podstawową wiedzę na temat porządku. System Montessori dla najmniejszych obejmuje stosowanie bezpiecznych materiałów i gier wykonanych z naturalnych surowców (drewno, guma, tkaniny). Dziecko w wieku 1 roku i starsze może już się skoncentrować, aktywnie powtarza działania dla dorosłych i uczy się łączyć działania z konsekwencjami.

Specjalne ćwiczenia

Technika Montessori harmonijnie pasuje do każdego systemu relacji rodzinnych. Dzieciak nie musi być zmuszany do wykonywania żadnej akcji, zamiast tego podążaj za tym, do czego dąży, więcej niż lubi, i kieruj energię we właściwym kierunku. W tym celu możesz korzystać z kreatywnych, logicznych, dydaktycznych gier. Na przykład:

  1. Tajne pudełko. Złóż duże słoiki na piersi, butelki, małe pudełka. Umieść coś mniejszego w każdym z przedmiotów. Obracając i odsłaniając przedmioty, dzieci ćwiczą doskonałe umiejętności motoryczne.
  2. Wędkarstwo. Okruchy służą do umieszczania ulubionej zabawki w głębokiej / szerokiej misce, pokrytej płatkami, makaronem. Ponadto kasztany, małe szyszki i inne przedmioty są zakopane w masowej zawartości. Uczeń musi znaleźć ukryte.
  3. Artysta. Wydrukuj szablon wzoru, podaj go do miękiszu wraz z kawałkami kolorowego papieru. Posmaruj figurę klejem i zaoferuj ozdobienie go kolorowymi kawałkami.

Biblioteka gier dla dziecka od 2 do 3 lat

W miarę dorastania dzieci rola rodziców powinna w coraz większym stopniu zajmować spostrzegawczą pozycję. W wieku 2-3 lat chłopcy już rozumieją, że aby uzyskać określony wynik, musisz się uczyć, a proces uczenia się staje się dla nich interesujący. Odpowiednimi grami będą:

  1. Układanki Wytnij stare pocztówki na 4-6 części, pokaż okruchy, jak można je złożyć w jedno zdjęcie i zaoferuj powtórzenie.
  2. Konstruktor Wykorzystywane są strzępy tkanin, kamyków, koralików, lin itp. Zadaniem rodziców jest dostarczenie dziecku materiałów i obserwacja. Sam mały pean znajdzie sposób, aby je połączyć.
  3. Sorter. Gra ma na celu nauczyć okruchy, że każdy przedmiot w domu ma swoje miejsce. Ponadto dziecko przyzwyczai się do grupowania rzeczy według koloru, metody aplikacji, rozmiaru. Dostarcz go z różnymi przedmiotami, skórkami i szufladami, ustalając zasady i pokazując miejsce każdego przedmiotu kilka razy.

Kontrowersyjne metody Montessori

Główną zaletą tej techniki jest niezależny rozwój dziecka, w wygodnej prędkości, bez ścisłej interwencji dorosłych. Istnieje jednak kilka kontrowersyjnych aspektów, które podają w wątpliwość skuteczność systemu Montessori, na przykład:

  1. Edukacja jest bardziej skoncentrowana na rozwoju umysłowym, podczas gdy fizyczna uwaga jest zwracana do minimum.
  2. Większość podręczników rozwija analityczne, logiczne myślenie, doskonałe umiejętności motoryczne i inteligencję. Sfery emocjonalne i kreatywne praktycznie nie mają wpływu..
  3. Metodologia zamknięta Montessori nie jest odpowiednia dla zamkniętych, nieśmiałych dzieci. Wymaga to niezależności i wolności, a ciche dzieci raczej nie będą prosić o pomoc, jeśli nagle nie będą mogły nic zrobić..
  4. Nauczyciele zauważają, że po przeszkoleniu w tym systemie dzieci prawie nie dostosowują się do warunków szkolnych.
Oceń artykuł
Codzienne wskazówki i instrukcje

Klikając przycisk „Prześlij komentarz” wyrażam zgodę na przetwarzanie danych osobowych i akceptuję politykę prywatności